ดาวศุกร์เคยมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่

ดาวศุกร์
ภาพ : nasa

ดาวศุกร์ (Venus) ดาวคู่แฝดของโลก เพราะตั้งอยู่ใกล้กัน และมีขนาดเกือบเท่ากันพอดี การที่ดาวศุกร์มีอุณหภูมิร้อนแรงเหมือนแดนนรก ทั้งยังมีสภาพบรรยากาศไม่เหมาะให้สิ่งมีชีวิตอยู่อาศัย ทำให้มันถูกมองว่าเป็นแฝดคนละฝากับโลกอยู่เสมอมา

ล่าสุดมีผลการศึกษาจากทีมนักดาราศาสตร์ขององค์การนาซ่า (NASA) ซึ่งเสนอว่ามีความเป็นไปได้ที่ดาวศุกร์ในอดีตเมื่อยุคโบราณหลายพันล้านปีก่อน จะมีความคล้ายคลึงกับโลกของเราในปัจจุบันมากกว่าที่เคยคิดกันไว้ โดยอาจมีทั้งมหาสมุทร และอุณหภูมิที่อบอุ่นพอเหมาะระหว่าง 20-40 องศาเซลเซียส

มีการเสนอแนวคิดใหม่ข้างต้นในที่ประชุมร่วมสภาวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์แห่งยุโรป (EPSC-DPS Joint Meeting 2019) ที่นครเจนีวาของสวิตเซอร์แลนด์ โดยทีมผู้วิจัยชี้ว่า แม้ดาวศุกร์ในปัจจุบันจะมีอุณหภูมิพื้นผิวเฉลี่ยสูงถึง 462 องศาเซลเซียส ซึ่งหลอมละลายตะกั่วได้ ทั้งยังมีบรรยากาศเป็นพิษที่เต็มไปด้วยคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งหนาแน่นกว่าบรรยากาศโลก 90 เท่า แต่ดาวศุกร์ในยุคโบราณอาจไม่ได้เป็นเช่นนั้น

ดร.ไมเคิล เวย์ ผู้นำทีมวิจัยของนาซ่า กล่าวว่า ผลการศึกษาของพวกเขาซึ่งได้จากการสร้าง และเปรียบเทียบแบบจำลองคอมพิวเตอร์หลากหลายแบบ โดยใส่ข้อมูลทางดาราศาสตร์ รวมทั้งข้อมูลบรรยากาศ และภูมิประเทศของดาวศุกร์ในสภาพที่สมมติว่า มีน้ำบนพื้นผิวลงไปคำนวณด้วยนั้นพบว่า มีความเป็นไปได้ที่ดาวศุกร์จะเคยมีมหาสมุทรอยู่ตั้งแต่เมื่อ 4.2 พันล้านปีก่อน

มหาสมุทรที่กว้างใหญ่ไพศาลบนพื้นผิวดาวศุกร์ รวมทั้งสภาพอากาศที่อบอุ่นพอเหมาะสำหรับสิ่งมีชีวิตเช่นนี้ สามารถจะคงอยู่ได้ยาวนานเป็นเวลาถึง 3 พันล้านปี จนกระทั่งเกิดภัยพิบัติบางอย่างที่ทำให้เกิดการสะสมของคาร์บอนไดออกไซด์ในบรรยากาศจนหนาทึบขึ้น และแหล่งน้ำเหือดแห้งไป เมื่อราว 700 ล้านปีก่อน

เรามีสมมติฐานว่า น่าจะเกิดเหตุภูเขาไฟระเบิดครั้งใหญ่บนดาวศุกร์ ซึ่งทำให้หินหนืดปริมาณมหาศาลลงไปถมพื้นที่มหาสมุทรจนตื้นขึ้น นอกจากนี้ หินหนืดจากภูเขาไฟยังปลดปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์สู่ชั้นบรรยากาศ แต่ไม่สามารถดูดซับกลับคืนมายังพื้นผิวดาวเมื่อหินหนืดเย็นตัวลงไปแล้วได้

สิ่งนี้ทำให้เกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกชนิดรุนแรง ซึ่งทำให้ดาวศุกร์ไม่สามารถแผ่ความร้อนออกสู่ห้วงอวกาศภายนอก และมีอุณหภูมิพุ่งสูงขึ้น จนน้ำไม่สามารถคงสภาพของเหลวที่พื้นผิวดาวได้อีกต่อไป

เหตุการณ์ลักษณะนี้เคยเกิดขึ้นบนโลกมาแล้ว แต่มีระดับความรุนแรงน้อยกว่า เช่นการระเบิดของภูเขาไฟครั้งใหญ่เมื่อ 500 ล้านปีก่อน ซึ่งทำให้สิ่งมีชีวิตนานาชนิดต้องสูญพันธุ์ไป และคงเหลือร่องรอยเป็นพื้นที่ปกคลุมด้วยหินภูเขาไฟไซบีเรียนแทรปส์ในรัสเซีย

อย่างไรก็ตาม ความเป็นไปได้ที่ว่าดาวศุกร์อาจเคยมีสภาพแวดล้อมเกื้อหนุนต่อสิ่งมีชีวิตเช่นนี้ ทำให้คาดกันว่า นักดาราศาสตร์จะหันมาให้ความสนใจมากขึ้นต่อการสำรวจดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะในวีนัสโซน (Venus Zone) หรือดาวบริวารที่โคจรในระยะห่างจากดาวฤกษ์ไม่มากนักเหมือนกับดาวศุกร์ ซึ่งก่อนหน้านี้นักดาราศาสตร์คิดว่า ดาวเคราะห์ในวีนัสโซนไม่สามารถเป็นสถานที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตได้